καλλιεργούμε (δι)αισθανόμενοι/ες

HaiQal
Wazari Wazir, 2011

Τα μικρά παιδιά μαθαίνουν τον κόσμο με τη γλώσσα και τα δάχτυλα. Τον γεύονται στην κυριολεξία, καθώς οδηγούν κάθε τι νέο στο στόμα τους, να το δοκιμάσουν και ν’ αποφασίσουν αν τους αρέσει ή όχι. Έπειτα έρχονται η κοινωνικοποίηση και ο φόβος για την υγεία (λες και μπορούν ποτέ να συμβαδίσουν το ευ ζην κι ο φόβος) κι απαγορεύουν την αξιοποίηση της αφής και της γεύσης.

Δεν περνά πολύς καιρός και το παιδί πρέπει να μάθει να κινείται «εκεί που πρέπει»: για παράδειγμα μέσω ελεγχόμενων δραστηριοτήτων, όπως ο αθλητισμός. Πάντοτε με τη δέουσα προσοχή, διότι τα σπίτια μας διαθέτουν περιορισμένο χώρο, είναι φορτωμένα πολύτιμα αντικείμενα (υπάρχει άραγε κάτι πιο πολύτιμο από την ίδια τη ζωή;), ενώ και οι δημόσιοι χώροι χαρακτηρίζονται από χρήσεις που ευνοούν τις μηχανές (π.χ. τα αυτοκίνητα) και όχι τους ανθρώπους, άρα από επικινδυνότητα. Έτσι περιορίζεται η δυνατότητα αξιοποίησης της κίνησης.

Με το σχολείο, σταδιακά μαθαίνουμε να επικεντρώνουμε σχεδόν αποκλειστικά στην όραση και την ακοή. Αυτά είναι τα επίσημα κανάλια πρόσληψης ερεθισμάτων και γνώσης και μόνο αυτά γίνονται αποδεκτά – τα παιδιά που δεν καταφέρνουν να ενταχθούν σε αυτό το σύστημα αντίληψης του κόσμου, θεωρούνται αυτόματα αποκλίσεις και συχνά αντιμετωπίζονται ως προσωπικότητες που πάσχουν από μία σειρά ευφάνταστων συνδρόμων (όπως για παράδειγμα το σύνδρομο διάσπασης της προσοχής).

Για την όσφρηση δε γίνεται καν λόγος. Άλλωστε φροντίζει η πόλη για την εξάλειψή της: μετά βίας μυρίζει κανείς την άνοιξη, ίσως και τα τζάκια που ανάβουν το χειμώνα ή κάποιες γαζίες. Και η αλήθεια είναι ότι κάνουμε ότι μπορούμε για να οσφριζόμαστε τον κόσμο όλο και λιγότερο. Άλλωστε πώς να αφεθείς οσφρητικά σε μια πόλη που μυρίζει εξάτμιση και κατσαριδοκτόνο;

Εξίσου απαγορευμένα είναι άλλα κανάλια πρόσληψης ερεθισμάτων, όπως το κιναισθητικό και το ιδιοδεκτικό – η δυνατότητα δηλαδή να αντιλαμβάνεται κανείς τον εαυτό του και τον κόσμο μέσω των εσωτερικών του αισθήσεων (π.χ. μέσω των σωματικών του συμπτωμάτων) ή μέσω της κίνησης, αλλά και της επίγνωσης της κίνησης, αυτοματοποιημένης ή μη.

Σαν ο σύγχρονος πολιτισμός (;) να βρίσκεται σε πόλεμο με οτιδήποτε ανθρώπινο μπορεί να καταγράψει και άρα να σχετιστεί με την ίδια τη ζωή. Άλλωστε τη ζωή τη ζούμε βιώνοντάς την, δια της αλληλεπίδρασης, έτσι δεν είναι;

Αφύσικες ευθείες, απουσία χρωμάτων και φυσικών ήχων, ένα σταδιακό «χτίσιμο» της απόστασης, έμφαση σε σχεδόν αποκλειστικά ακουστικά ερεθίσματα (και αυτά ακόμα προσανατολισμένα βάσει συγκεκριμένων προδιαγραφών: με έμφαση στην αποφυγή ή την έξαψη του φαντασιακού).

Πρόκειται για ένα είδος αισθητηριακής απομόνωσης, την οποία φαίνεται να έχουμε επιλέξει συνειδητά ή σχεδόν συνειδητά – τη διαπιστώνουμε με φρίκη όταν διαβάζουμε γι’ αυτήν σε «μη-τόπους», όπως το Γκουαντάναμο, όπου αξιοποιείται συστηματικά ως μέθοδος βασανισμού, αλλά δεν μας προβληματίζει στην καθημερινότητά μας, διότι της έχουμε αποδώσει μια αίσθηση φυσιολογικότητας.«Έτσι είναι η ζωή», λέμε κάθε τόσο.

Και την ίδια στιγμή, μέσα στην πόλη δίνεται μια δυνατότητα ανατροπής – σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο, διαφορετικοί άνθρωποι επιδιώκουν την επαφή με τη γη. Καλλιεργούν και γεύονται τον καρπό των κόπων τους με κάθε δυνατό τρόπο: δοκιμάζουν, αγγίζουν, μυρίζουν, παρατηρούν, αφουγκράζονται. Σε μπαλκόνια, ταράτσες, δημόσιους χώρους, πεζοδρόμια, αστικούς αγρούς. Και η συγκομιδή είναι πλούσια, διότι είναι ταυτόσημη της ίδιας της ζωής. Καταγράφουν το ξινό και το γλυκό, το κόκκινο και το κίτρινο, το ακανθώδες και το βελούδινο, το αψύ και το φρέσκο. Οι αισθήσεις τους μετατρέποντας σε μια πύλη του κόσμου, οι ίδιοι οι άνθρωποι καθίστανται διαπερατοί και άρα ζουν εν σχέσει με τον εαυτό τους και ό,τι υπάρχει γύρω τους.

Καλλιεργώ λοιπόν σημαίνει να ζω. Σημαίνει να καταγράφω τον καιρό (θα βρέξει σήμερα;), να στέκομαι με συνειδητότητα στη γη (τί χρειάζεται το χώμα για να μας θρέψει;), να επιτρέπω στον εαυτό μου να συνυπάρξει. Απλώς να είναι δηλαδή.

Η καλλιέργεια της γης – όταν δεν ταυτίζεται με τη βιομηχανοποίηση, αλλά το έμβιο – είναι η βαθύτερη των πολιτικών πράξεων. Δεν αποζητά τιμές και παράσημα, δεν επιδιώκει τη μεγάλη κλίμακα, απεχθάνεται το απρόσωπο. Διότι και η γη απλώς είναι.

Καλλιεργώντας, συνειδητοποιούμε ότι μια ντομάτα ή ένας καπουτσίνος δεν αποτελούν απλώς καρπούς ή πηγές τροφής και ευεξίας, αλλά όψεις του κόσμου, δηλαδή του ίδιου του εαυτού μας.

Και κάθε πράξη αυτογνωσίας, κάθε δράση καλλιέργειας, κάθε σχέση ξεκινά απλά: με ένα σπόρο.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Σπόροι στην Πόλη

Ομάδες φύλαξης και καλλιέργειας των παραδοσιακών σπόρων στην Αττική - μας ενώνει η αγάπη και η φροντίδα μας για το σπόρο: το σπόρο ως πηγή ζωής και ως κοινό αγαθό και όχι ως πατενταρισμένο προϊόν προς εμπορική εκμετάλλευση.

Ο κήπος της αειφορίας

Τοπικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της ΔΙΠΕ Δυτικής Αττικής

δρυάδες

δίκτυο σποροπαραγωγής για τη διατήρηση των παραδοσιακών ποικιλιών

Urban Botany

Just another WordPress.com site

in the garden

from the newstead community garden

Αστικός Αγρός Χαλανδρίου

τόπος συνάντησης, σκέψεις, φωτογραφίες, ιδέες, προβληματισμοί και δράσεις ενός μικρού κοινοτικού εγχειρήματος στο λεκανοπέδιο της Αττικής

%d bloggers like this: